Dhirubhai Ambani Birthday: પકોડા વેચ્યા, 300માં કરી નોકરી, જાણો 500માંથી હજારો કરોડનું સામ્રાજ્ય કેવી રીતે ઊભુ કર્યું?

હજારો અને લાખો કરોડ રૂપિયાનું ટર્નઓવર ધરાવતી રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝની શરૂઆત કરનાર ધીરુભાઈ અંબાણીના આજે 92મો જન્મદિવસ છે. ધીરુભાઈ અંબાણીનો જન્મ 28 ડિસેમ્બર 1932ના રોજ ગુજરાતના ચોરવાડ ગામમાં એક સામાન્ય પરિવારમાં થયો હતો. જ્યારે ધીરજલાલ હીરાચંદ અંબાણી ઉર્ફે ધીરુભાઈ અંબાણી ફરી હોશમાં આવ્યા ત્યારે તેમના ઘરની આર્થિક સ્થિતિ સારી ન હતી. ગરીબ પરિસ્થિતિને કારણે 16 વર્ષની ઉંમરે તેમણે ગામના ધાર્મિક સ્થળ પાસે ફળો અને પકોડા વેચવાનું શરૂ કર્યું. પરંતુ આ કામનો તેમને બહુ ફાયદો ન થયો. તેમણે જોયું કે આખું વર્ષ પ્રવાસીઓ આવે તો આ કામમાં ફાયદો છે પણ આ શક્ય નહોતું. આવી સ્થિતિમાં તેમણે થોડા સમય પછી આ કામ બંધ કરવાનો નિર્ણય કર્યો.

આ પણ વાંચો: LPG, UPIથી લઈ પેન્શન સુધી... 1 જાન્યુઆરીથી થશે મોટા ફેરફારો, દરેક ખિસ્સાને કરશે અસર

યમનના એડન શહેરમાં મહિને 300 રૂપિયાની નોકરી

આ પછી 1948માં તેમના મોટા ભાઈ રમણીકલાલની મદદથી તેઓ યમનના એડન શહેર પહોંચ્યા. અહીં તેમણે એક કંપનીમાં 300 રૂપિયા મહિને કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે યમનમાં આરબ મર્ચન્ટ માટે પણ કામ કર્યું હતું. ધીરુભાઈ અંબાણી યમનમાં પેટ્રોલ પંપ પર કામ કરતા હતા. કામ પ્રત્યેના તેમના સમર્પણ અને સખત મહેનતને જોઈને કંપનીએ તેમને મેનેજર બનાવ્યા. પરંતુ ત્યાં લગભગ છ વર્ષ વિતાવ્યા બાદ ધીરુભાઈ 1954માં ભારત આવ્યા. 1955માં તેઓ પોતાના ખિસ્સામાં 500 રૂપિયા લઈને નસીબ અજમાવવા મુંબઈ પહોંચ્યા. તેમની બિઝનેસ સફર મુંબઈ શહેરથી જ શરૂ થાય છે.

મુંબઈ પહોંચ્યા પછી ધીરુભાઈ અંબાણીએ ભારતીય બજારને નજીકથી સમજ્યું. તે સમયે તેમને ખ્યાલ આવ્યો કે ભારતમાં પોલિએસ્ટરની માંગ સૌથી વધુ છે. બીજી તરફ વિદેશોમાં ભારતીય મસાલાની માંગ ઘણી વધારે છે. તેમણે પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરવાની યોજના બનાવી અને ભાડે મકાન લીધું. 1958માં ધીરુભાઈએ તેમના પિતરાઈ ભાઈ ચંપકલાલ દિમાણીની મદદથી રિલાયન્સ કોમર્શિયલ કોર્પોરેશનની સ્થાપના કરી. આ કંપની દ્વારા તે આદુ, હળદર, એલચી, કપડાં અને બીજી ઘણી વસ્તુઓ પશ્ચિમી દેશોમાં નિકાસ કરતા હતા.

જ્યારે તે દેશના સૌથી અમીર ઉદ્યોગપતિ બન્યા

અહીંથી શરૂ થયેલી તેમની ધંધાકીય સફર આગળ વધતી રહી. ધીરુભાઈ અંબાણીએ અહીંથી ક્યારેય પાછું વળીને જોયું ન હતું. થોડી જ વારમાં તે કરોડપતિ બની ગયા. એક પછી એક કંપની શરૂ કરીને તે વર્ષ 2000માં દેશના સૌથી ધનિક ઉદ્યોગપતિ બની ગયા. જ્યારે ધીરુભાઈ અંબાણીએ 1958માં રિલાયન્સ કોમર્શિયલ કોર્પોરેશનની શરૂઆત કરી ત્યારે તેમણે એક ટેબલ, ત્રણ ખુરશીઓ અને બે સહયોગીઓ સાથે 350 ચોરસ ફૂટની ઓફિસમાં ઓફિસ શરૂ કરી.

કોકિલાબેને દરેક પગલે સાથ આપ્યો

1998માં ધીરુભાઈ અંબાણીને એશિયા વીક મેગેઝિન દ્વારા 'પાવર 50: એશિયાના સૌથી શક્તિશાળી લોકો'ની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. 2001માં રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ ફોર્બ્સ ઈન્ટરનેશનલ 500 કંપનીઓની યાદીમાં પ્રવેશ કરનાર પ્રથમ ભારતીય ખાનગી કંપની બની. ધીરુભાઈ અંબાણીએ 1955માં કોકિલાબેન સાથે લગ્ન કર્યા હતા. રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝની સફળતા પાછળ ધીરુભાઈ અંબાણીની સાથે કોકિલાબેનનો પણ પૂરો ફાળો છે. કોકિલાબેને જીવનના દરેક ઉતાર-ચઢાવમાં ધીરુભાઈ અંબાણીને સાથ આપ્યો. ધીરુભાઈ અંબાણીને ચાર બાળકો હતા, મુકેશ (1957), અનિલ (1959), દીપ્તિ (1961) અને નીના (1962).

4 જૂન 2002ના રોજ ધીરુભાઈ અંબાણીને બીજો હાર્ટ એટેક આવ્યો. તેમને મુંબઈની બ્રીચ કેન્ડી હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. ધીરુભાઈ અંબાણીનું 6 જુલાઈ 2022ના રોજ 69 વર્ષની વયે અવસાન થયું હતું. ધીરુભાઈ અંબાણીના મૃત્યુના બે વર્ષમાં જ મુકેશ અને અનિલ અંબાણી વચ્ચેનો ઝઘડો પ્રકાશમાં આવવા લાગ્યો હતો. બંને ભાઈઓ વચ્ચેની દીવાલ એટલી મોટી થઈ ગઈ કે ધીરુભાઈ અંબાણીની પત્ની કોકિલાબહેને બિઝનેસને વહેંચી દીધો. ICICI બેંકના તત્કાલીન ચેરમેન વીકે કામતે આ વિભાજનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.