શેરબજારમાં 'બ્લેક મન્ડે': ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધની દહેશતે સેન્સેક્સ 1,048 પોઈન્ટ તૂટ્યો, રોકાણકારોના 10 લાખ કરોડ સ્વાહા
છેલ્લું અપડેટ : 02 Mar 2026
Indian Share Market Cras: એશિયાઈ બજારોમાં મોટા ગાબડાં વચ્ચે ભારતીય શેરબજાર સપ્તાહના પહેલા ટ્રેડિંગ સેશનમાં એટલે કે બીજી માર્ચને સોમવારે મોટી ઉથલપાથલના અંતે મોટા કડાકા સાથે બંધ રહ્યા હતાં. ઈરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે મધ્ય પૂર્વ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત કંપનીઓના શેરમાં ભારે વેચાણ થયું. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તીવ્ર વધારાને કારણે રોકાણકારોને વેચાણ કરવાની ફરજ પડી. L&T, રિલાયન્સ અને HDFC બેંક જેવા હેવીવેઇટ શેરોમાં વેચવાલીથી બજાર નીચે ગયું. ડોલર સામે રૂપિયાના ઘટાડાને કારણે વિદેશી રોકાણકારોએ પણ વેચાણ કર્યું.
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે બજારમાં ગભરાટ ફેલાયો છે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેની અને ઘણા વરિષ્ઠ અધિકારીઓ યુએસ-ઈઝરાયલી લશ્કરી કાર્યવાહીમાં માર્યા ગયા હતા. બજાર વિશ્લેષકો કહે છે કે પરિસ્થિતિ વધુ વણસી શકે છે, જેનાથી બજારમાં ચિંતા વધી શકે છે.
30 શેરોવાળો બીએસઈ સેન્સેક્સ પ્રી-ઓપન સમયે 78,543.73 પોઈન્ટ પર ઘટાડા સાથે ખૂલ્યો હતો. જ્યારે ટ્રેડિંગ દરમિયાન તે 1 ટકાથી વધુના ઘટાડા સાથે ટ્રેડિંગ કરતો રહ્યો. અંતે, તે 1058.34 પોઈન્ટ અથવા 1.29 ટકાના ઘટાડા સાથે 80,238.85 પર બંધ થયો.
તેવી જ રીતે, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (એનએસઈ)નો નિફ્ટી-50 પણ 24,659.25 પર મોટા ઘટાડા સાથે ખુલ્યો. ટ્રેડિંગ દરમિયાન, તે 24,603 પોઈન્ટ પર લપસી ગયો. અંતે, તે 312.95 પોઈન્ટ અથવા 1.24 ટકાના ઘટાડા સાથે 24,865 પર બંધ થયો.
સેન્સેક્સ 6 મહિનાના નીચલા સ્તરે બંધ થયો
બજાર ભય સાથે ખુલ્યું. યુએસ-ઈરાન તણાવ વધવાના સમાચારે રોકાણકારોને પહેલાથી જ ચેતવણી આપી દીધી હતી. ટ્રેડિંગ શરૂ થતાં જ વેચાણનું દબાણ વધ્યું. સેન્સેક્સ ઝડપથી નીચે આવવા લાગ્યો, અને નિફ્ટી 24,900ની નીચે આવી ગયો. બજારની ભાવના સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે રોકાણકારો જોખમ લેવાના મૂડમાં નથી.
દિવસ આગળ વધતાં ઘટાડો વધુ ઘેરો બન્યો. સેન્સેક્સમાં 1,000થી વધુ પોઈન્ટનો ઘટાડો થયો. 30 માંથી 28 શેરો નબળા હતા. નિફ્ટીના 50માંથી 42 શેરો નીચા ભાવે બંધ થયા. ઈન્ડિગો, એલ એન્ડ ટી, અદાણી પોર્ટ્સ અને મારુતિ સુઝુકી જેવા મુખ્ય નામો ટોચના નુકસાનકર્તા શેરોમાં સામેલ હતા. વોલેટિલિટી ઈન્ડેક્સમાં લગભગ 25%નો ઉછાળો આવ્યો, જે બજારમાં વધતા ભયનો સ્પષ્ટ સંકેત છે.
પરંતુ પછી એક એવો ટાઇમ આવ્યો જેણે આખા દિવસની કહાની બદલી નાંખી. અચાનક, લગભગ 20 મિનિટમાં, બજારમાં તીવ્ર ઝડપે શોર્ટ-કવરિંગ અને લેવાલી જોવા મળી. નિફ્ટી તેના નીચા સ્તરથી લગભગ 250 પોઈન્ટ ઉછળ્યો. ટ્રેડર્સ માનતા હતા કે ઘટાડો રોકાઇ થઈ ગયો છે અને હવે બજાર સુધરશે. મિડ-કેપ ઇન્ડેક્સમાં પણ મજબૂત સ્વિંગ જોવા મળ્યા, તેમાં દિવસભર લગભગ 2,100 પોઈન્ટની રેન્જમાં વધઘટ થતી રહી.
જોકે, આ રાહત અલ્પજીવી હતી. જેમ જેમ બજાર બંધ થવાનો સમય નજીક આવ્યો તેમ તેમ વેચવાલી પાછી હાવી થઇ ગઇ. સેન્સેક્સ આખરે 1,048 પોઈન્ટ ઘટીને 80,234 પર, જ્યારે નિફ્ટી 313 પોઈન્ટ ઘટીને 24,866 પર પહોંચી ગયો. બેંક નિફ્ટી 689 પોઈન્ટ ઘટીને 59,840 પર અને મિડકેપ ઇન્ડેક્સ પણ 935 પોઈન્ટ ઘટીને 58,181 પર પહોંચી ગયો.
સેક્ટરની રીતે વાત કરીએ તો, સંરક્ષણ ક્ષેત્ર, મેટલ અને આરોગ્યસંભાળ (હેલ્થકેર) સિવાય લગભગ તમામ ક્ષેત્રો લાલ નિશાનમાં રહ્યા. પશ્ચિમ એશિયા સાથે સીધા વ્યાપારિક સંબંધો ધરાવતી કંપનીઓ ખાસ કરીને દબાણ હેઠળ હતી. એલ&ટીનો શેર લગભગ 5% ઘટ્યો કારણ કે તેની ઓર્ડર બુકનો મોટો ભાગ પશ્ચિમ એશિયા સાથે જોડાયેલો છે. આરઆર કાબેલ અને કલ્યાણ જ્વેલર્સ પણ નબળા પડ્યા, કારણ કે તેમના વ્યવસાયનો નોંધપાત્ર ભાગ આ પ્રદેશ પર આધાર રાખે છે. ચોખાની નિકાસ અંગે વધતી ચિંતાઓને કારણે KRBL અને એલટી ફૂડ્સ જેવા શેર 5% સુધી ઘટ્યા. કંપનીએ જાપાનમાં કૃષિ-મશીનરી વ્યવસાયમાંથી બહાર નીકળવાની જાહેરાત કર્યા પછી મહિન્દ્રા અને મહિન્દ્રાના શેર લગભગ 2% ઘટ્યા.
એક્સપર્ટ શું કહે છે
જિયોજીત ઈન્વેસ્ટમેન્ટ્સના રિસર્ચ હેડ વિનોદ નાયરે જણાવ્યું હતું કે, "મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવને કારણે વૈશ્વિક બજારો અસ્થિર થયા છે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતાની હત્યાથી વધુ બગાડનો ભય પેદા થયો છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો અને નબળો રૂપિયો તેલ પુરવઠામાં સંભવિત વિક્ષેપ સૂચવે છે. આનાથી ભારતમાં ફુગાવાનું દબાણ વધી શકે છે, સરકારી નાણાકીય બાબતો પર અસર પડી શકે છે અને ઊર્જા અને રસાયણ આધારિત ક્ષેત્રોમાં દબાણ માર્જિન થઈ શકે છે."
"ભારત VIX માં વધારો થયો છે, જે બજારમાં અનિશ્ચિતતા અને જોખમ ટાળવાની ભાવના દર્શાવે છે. રોકાણકારો પરંપરાગત સલામત આશ્રયસ્થાનો તરફ વળી રહ્યા છે અને સ્પષ્ટતાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારાને પગલે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા વેચાણ પણ તીવ્ર બન્યું છે," તેમણે જણાવ્યું હતું.
સેન્સેક્સના ટોપ ગેનર્સ અને લૂઝર્સ
સેન્સેક્સ શેરોમાં, બીઈએલ, સન ફાર્મા અને આઈટીસી સિવાયના બધા શેરોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો. ઈન્ડિગો અને એલ&ટી 5 ટકાથી વધુ ઘટ્યા. અદાણી પોર્ટ્સ, મારુતિ, એશિયન પેઈન્ટ્સ, બજાજ ફિનસર્વ અને રિલાયન્સ મુખ્ય નુકસાનમાં રહ્યા.
નિફ્ટી 50 કંપનીઓમાં, ક્વોલિટી વોલ્સમાં સૌથી વધુ વધારો જોવા મળ્યો, જે 7.24 ટકા વધ્યો. ત્યારબાદ ભારત ઈલેક્ટ્રોનિક્સ 2.09 ટકા, હિન્દાલ્કો 1.66 ટકા, ઓએનજીસી 0.90 ટકા અને સન ફાર્માના શેર 0.90 ટકા વધ્યા.નિફ્ટી 50 કંપનીઓમાં ઈન્ડિગો સૌથી વધુ 6.36 ટકા ઘટ્યો હતો. ત્યારબાદ લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો 4.95 ટકા, અદાણી પોર્ટ્સ 3.34 ટકા, મારુતિ સુઝુકી 3.16 ટકા અને ટાટા મોટર્સ 3.15 ટકા ઘટ્યા હતા.
વ્યાપક બજારો (બ્રોડર માર્કેટ્સ)એ મુખ્ય સૂચકાંકો કરતાં નબળો દેખાવ કર્યો. નિફ્ટી મિડકેપ અને નિફ્ટી સ્મોલકેપ સૂચકાંકો અનુક્રમે 1.58 ટકા અને 1.75 ટકાના ઘટાડા સાથે બંધ થયા. ક્ષેત્રીય રીતે, નિફ્ટી ઓટો સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરનાર સૂચકાંક હતો, જેમાં 2.20 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. દરમિયાન, નિફ્ટી મેટલ 0.24 ટકાના વધારા સાથે બંધ થયો, જે ક્ષેત્રીય સૂચકાંકો કરતાં વધુ સારો દેખાવ કર્યો.
વૈશ્વિક બજારો
સોમવારે સવારે એશિયન શેરબજારોમાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો. જાપાનનો નિક્કી 225 અને દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી ઇન્ડેક્સ અનુક્રમે 2.7 ટકા અને 2.43 ટકા ઘટ્યો. રવિવારે યુએસ શેરબજારના ફ્યુચર્સ 1 ટકાથી વધુ ઘટ્યા. અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઇરાન પર હુમલો કર્યા પછી આ ઘટાડો થયો. S&P 500 અને ડાઉ જોન્સ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એવરેજ બંનેમાં 1.11 ટકાનો ઘટાડો થયો. એશિયન ટ્રેડિંગ દરમિયાન ડાઉ જોન્સ અને S&P 500 ફ્યુચર્સ પણ અનુક્રમે 0.6 ટકા અને 0.54 ટકા ઘટ્યા હતા.
કોમોડિટી બજારમાં, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો. મુખ્ય પુરવઠા-બાજુના ક્ષેત્રમાં વધતા તણાવ અંગે ચિંતાઓએ ચિંતાઓને વેગ આપ્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ૧૩.૭૬ ટકા વધીને $૮૨.૩૭ પ્રતિ બેરલ થયા. બ્લૂમબર્ગના ડેટા અનુસાર, જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ પછી આ સૌથી વધુ સ્તર છે.
રોકાણકારોએ 10 લાખ કરોડ ગુમાવ્યા
બજારના ઘટાડાને કારણે રોકાણકારોએ આશરે રૂપિયા 10 લાખ કરોડ ગુમાવ્યા. બીએસઇ પર લિસ્ટેડ કંપનીઓનું માર્કેટ કેપ શુક્રવારે બજાર બંધ થતાં ₹૪૬,૩૨૫,૨૦૦ કરોડની સરખામણીમાં ઘટીને ₹૪,૫૩,૦૭,૨૭૭ કરોડ થયું. પરિણામે, રોકાણકારોએ ₹૧૦,૧૭,૯૨૩ કરોડ ગુમાવ્યા.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળો
ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાયના ક્ષેત્રમાં તનાવ વધાને કારણે બ્રેન્ટ ક્રુડ ઓઈલને લઇને ચિંતા વધી ગઈ છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ 13.76 ટકા વધીને ડોલર 82.37 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયા, જે જાન્યુઆરી 2025 પછીનું તેમનું ઉચ્ચતમ સ્તર છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, જેમાંથી વિશ્વનો લગભગ 20 ટકા તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે, તે વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવ વચ્ચે ચર્ચાનું મુખ્ય કેન્દ્ર બન્યું છે. જોકે દરિયાઈ માર્ગ હજુ સુધી બંધ થયો નથી, હુમલાના ભયને કારણે બંને બાજુ ટેન્કરો એકઠા થઈ રહ્યા છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ કેટલાક જહાજોને વીમો મેળવવામાં પણ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
