રાજેશ એક્સપોર્ટ્સના નવ સ્થાનો પર EDના દરોડા, ₹3,000 કરોડનો ચોંકાવનારો મામલો હોવાનો દાવો

એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ 'ફોરેન એક્સચેન્જ મેનેજમેન્ટ એક્ટ (FEMA), 1999' ના કથિત ઉલ્લંઘન અંગે બેંગલુરુ અને મુંબઈમાં 'રાજેશ એક્સપોર્ટ્સ લિમિટેડ' (REL) અને તેના સહયોગીઓ સામે મોટી કાર્યવાહી કરી છે. 23 જૂનથી શરૂ થયેલી સર્ચ અને જપ્તીની કામગીરીના ભાગરૂપે, એજન્સીએ કંપની સાથે સંકળાયેલા કુલ નવ સ્થળો પર દરોડા પાડ્યા છે.
EDની તપાસમાં કંપનીના વિદેશી વ્યવહારો સંબંધિત અનેક ગંભીર મુદ્દાઓ બહાર આવ્યા છે. એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, કંપની તેની આયાત, નિકાસ, વિદેશી રોકાણો અને વિદેશી વેપાર જવાબદારીઓ અને પ્રાપ્તિપાત્રોના સમાધાન અંગે પૂરતા દસ્તાવેજો પૂરા પાડવામાં નિષ્ફળ રહી. વધુમાં, કંપની દ્વારા આફ્રિકન ખાણોમાં કરવામાં આવેલા આશરે ₹1,035 કરોડના રોકાણ સંબંધિત રેકોર્ડ તપાસ દરમિયાન રજૂ કરવામાં આવ્યા ન હતા, જેના કારણે આ વ્યવહારોની સત્યતા ચકાસવી મુશ્કેલ બની હતી.
₹3,000 કરોડનું ચોખ્ખું વળતર?
તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે કંપનીએ સંયુક્ત આરબ અમીરાત (યુએઇ) અને અન્ય વિદેશી અધિકારક્ષેત્રોમાં સ્થિત શંકાસ્પદ સંસ્થાઓ સાથે આશરે ₹3,000 કરોડના વિદેશી વેપારના લેણાં અને જવાબદારીઓનું સમાયોજન (નેટ ઓફ/સેટ ઓફ) કર્યું હતું.
ED આ વ્યવહારોની પ્રકૃતિ અને કાયદેસરતાની તપાસ કરી રહી છે. સર્ચ દરમિયાન ફેક્ટરીમાં સ્ટોકનું ફિઝિકલવેરિફિકેશન પણ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. એજન્સીના જણાવ્યા પ્રમાણે ફેકટ્રી રેકોર્ડમાં નોંધાયેલા સ્ટોક અને વાસ્તવિક રૂપમાં રહેલા સ્ટોકની વચ્ચે 40 ટકાનો તફાવચ જોવા મળ્યો છે. તેનાથી સ્ટોક રેકોર્ડિંગને લઇને પણ સવાલો ઉભા થયા છે.
પગારમાં નોંધપાત્ર અનિયમિતતા
ED એ કંપનીના સિનિયર મેનેજમેન્ટને ચૂકવવામાં આવતા પગારને પણ અસામાન્ય ગણાવ્યો છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે કંપનીના ચીફ ફાઇનાન્શિયલ ઓફિસર (સીએફઓ) ને 2020 થી કોઈ પગાર મળ્યો નથી, જ્યારે મેનેજિંગ ડિરેક્ટર (એમડી) ને દર મહિને ફક્ત ₹17,000 નો પગાર ચૂકવવામાં આવતો હતો. કંપનીનો કોન્સોલિડેટેડ બિઝનેસ આશરે ₹7.7 લાખ કરોડ હોવા છતાં આ પરિસ્થિતિ દર્શાવાઇ છે.
તપાસ એજન્સીએ શંકાસ્પદ બ્લોક ડીલ્સ અને સંભવિત સ્ટોક મેનીપ્યુલેશનના સંકેતો પણ આપ્યા છે. ED અનુસાર, ચોક્કસ વ્યક્તિઓના નામ સામે આવ્યા છે જેમનો ઉલ્લેખ ઇન્ટરનેશનલ કન્સોર્ટિયમ ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેટિવ જર્નાલિસ્ટ્સ (આઇસીઆઇજે) ના અહેવાલોમાં પણ કરવામાં આવ્યો હતો.
એજન્સીને શંકા છે કે NRIs દ્વારા રાખવામાં આવેલા બેનામી ખાતાઓમાં શેર હેરાફેરી દ્વારા ₹600 કરોડથી વધુ રકમ ભારતમાંથી બહાર કાઢવામાં આવી હશે. સર્ચ ઓપરેશન દરમિયાન ઘણા ગુનાહિત દસ્તાવેજો અને ડિજિટલ પુરાવા જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે અને હાલમાં તેમની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. ED એ જણાવ્યું છે કે તપાસ ચાલુ છે અને વધુ તથ્યો બહાર આવી શકે છે.

