VIDEO: ઘરમાં રાખેલું જૂનું સોનું વેચતી વખતે પણ બિલ જરૂરી! જો બિલ નહીં હોય તો ચૂકવવો પડશે વધુ ટેક્સ
જો તમે ઘરમાં રાખેલી સોનાની જ્વેલરી (gold jewellery), પુશ્તૈની સોનું, સિક્કા કે બિસ્કિટ વેચવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો માત્ર સોનાની કિંમત જ મહત્વની નથી. એ પણ એટલું જ અગત્યનું છે કે તે સોનું તમે જાતે ખરીદ્યું હતું, ગિફ્ટ (gift) માં મળ્યું હતું કે વારસામાં મળ્યું છે. આ તમામ બાબતોમાં ઇન્કમ ટેક્સ (income tax) ના નિયમો અલગ-અલગ હોય છે. તેથી સોનું વેચતા પહેલાં આ નિયમો સમજી લેવા જરૂરી છે.
પોતાની જ્વેલરી વેચવા પર કેટલો ટેક્સ લાગશે?
જો તમે જાતે ખરીદેલું સોનું ૨૪ મહિના (૨ વર્ષ) પછી વેચો છો, તો તેના પર થતા નફા પર ૧૨.૫ ટકા લેખે લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન (LTCG) ટેક્સ લાગશે. પરંતુ જો ૨૪ મહિના પહેલાં જ વેચી દો છો, તો તેનો નફો તમારી આવકમાં પ્લસ થઈ જશે અને તમારા ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબ (income tax slab) મુજબ ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.
વારસામાં મળેલા ગોલ્ડના નિયમો
માત્ર વારસામાં કે વડીલો તરફથી સોનું મળવા પર કોઈ ટેક્સ નથી લાગતો, પણ જ્યારે તમે તેને માર્કેટમાં વેચશો ત્યારે ટેક્સની ગણતરી થશે. ટેક્સની ગણતરી કરતી વખતે પહેલા માલિકે (જેમ કે દાદા-દાદી કે માતા-પિતા) સોનું ક્યારે અને કેટલામાં ખરીદ્યું હતું, તેને બેઝ (base) ગણવામાં આવશે. તેમનો હોલ્ડિંગ પિરિયડ (holding period) પણ તમારા સમયગાળા સાથે જોડાઈ જશે, જેથી તે સીધું લોંગ ટર્મ કેપિટલ એસેટ (long term capital asset) ગણાશે.
બિલ ન હોવા પર શું નુકસાન થઈ શકે?
ટેક્સ બચાવવા માટે ખરીદીના તમામ બિલ (bills) સાચવી રાખવા ખૂબ જરૂરી છે. જ્વેલરી ખરીદતી વખતે ચૂકવાયેલો ૩ ટકા જીએસટી (GST) અને મેકિંગ ચાર્જ (making charges) પણ ખરીદીની મૂળ કિંમતમાં ઉમેરી શકાય છે, જેનાથી કેપિટલ ગેઈન ઓછો થાય છે અને ટેક્સનો બોજ ઘટે છે. જો બિલ નહીં હોય, તો તમે આ ખર્ચ બાદ નહીં કરી શકો અને તમારે વધુ ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.
ગિફ્ટ અને ડિજિટલ ગોલ્ડ પર ટેક્સ
-
ગિફ્ટ: નજીકના સંબંધીઓ તરફથી મળેલા સોના પર કોઈ ટેક્સ નથી. પરંતુ જો કોઈ બિન-સંબંધી તરફથી એક ફાઇનાન્સિયલ યર (financial year) માં ૫૦ હજાર રૂપિયાથી વધુનું સોનું ગિફ્ટમાં મળે, તો તે 'ઇન્કમ ફ્રોમ અધર સોર્સીસ' હેઠળ ટેક્સના દાયરામાં આવે છે.
-
ડિજિટલ ગોલ્ડ અને ETF: ડિજિટલ ગોલ્ડ (digital gold) પર ફિઝિકલ ગોલ્ડ જેવા જ નિયમો લાગુ પડે છે. જ્યારે ગોલ્ડ ઇટીએફ (Gold ETF) માટે લોંગ ટર્મનો સમયગાળો માત્ર ૧૨ મહિનાનો હોય છે.

