Gold ETFમાં રોકાણ પર AMCsની રોક, જાણો હવે રોકાણકારોએ ખરીદવું, વેચવું કે હોલ્ડ કરવું?
છેલ્લું અપડેટ : 16 Jun 2026
સોના સંબંધિત રોકાણ યોજનાઓમાં રોકાણકારોના સતત વધતા રસ વચ્ચે, ઇન્વેસ્કો મ્યુચ્યુઅલ ફંડે તેના ગોલ્ડ ફંડ્સમાં રોકાણને અસ્થાયી રૂપે પ્રતિબંધિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ પગલા સાથે, કંપની એવા ફંડ હાઉસની યાદીમાં જોડાઈ ગઈ છે જેમણે તાજેતરના મહિનાઓમાં સોનાના ઉત્પાદનોમાં રોકાણમાં થયેલા વધારાને રોકવા માટે પગલાં લીધાં છે. ફંડ હાઉસે જણાવ્યું હતું કે, હાલમાં, તે તેના ગોલ્ડ ઇટીએફ ( ઇન્વેસ્ટો ઇન્ડિયા ગોલ્ડ ઇટીએફ)માં ₹25 કરોડ કે તેથી વધુના રોકાણોને સ્વીકારશે નહીં. વધુમાં, ઇન્વેસ્કો ઇન્ડિયા ગોલ્ડ ઇટીએફ ફંડ ઓફ ફંડ્સ (એફઓએફ) માટે નવી ખરીદી અને સ્વિચ-ઇન વ્યવહારો પર મર્યાદા લાદવામાં આવી છે. 16 જૂનથી, રોકાણકારો દર મહિને પ્રતિ પાન કાર્ડ મહત્તમ ₹10 લાખ સુધીનું એકમ રોકાણ કરી શકશે.
ઇન્વેસ્કોનું આ પગલું મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગમાં ઉભરી રહેલા વ્યાપક વલણ વચ્ચે આવ્યું છે. તાજેતરના સમયમાં, ઘણા ફંડ હાઉસે તેમના ગોલ્ડ ઇટીએફ અને ગોલ્ડ ફંડ્સમાં રોકાણ પર સમાન નિયંત્રણો લાદ્યા છે. આમાં SBI મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, એક્સિસ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, આદિત્ય બિરલા સન લાઇફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, ટાટા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, નિપ્પોન ઇન્ડિયા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, આઇસીઆઇસીઆઇ પ્રુડેન્શિયલ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને એચડીએફસી મ્યુચ્યુઅલ ફંડનો સમાવેશ થાય છે, આ બધાએ તાજેતરમાં તેમના ગોલ્ડ ઇટીએફ અને ગોલ્ડ ફંડમાં નવા રોકાણો (સબ્સ્ક્રિપ્શન્સ) પર વિવિધ પ્રતિબંધો જાહેર કર્યા છે.
મોટાભાગના ફંડ હાઉસિસ જણાવે છે કે આ નિયંત્રણો પ્રવર્તમાન બજાર અને આર્થિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને લાદવામાં આવ્યા છે. જોકે, આવા પગલાં સામાન્ય રીતે ત્યારે લેવામાં આવે છે જ્યારે કોઈ યોજનામાં રોકાણ અપવાદરૂપે વધે છે. વધતી માંગ વચ્ચે સરળ કામગીરી અને અસરકારક પોર્ટફોલિયો મેનેજમેન્ટ સુનિશ્ચિત કરવા માટે એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ (એએમસી) આ મર્યાદાઓનો અમલ કરે છે. નિપ્પોન ઇન્ડિયા મ્યુચ્યુઅલ ફંડના કોમોડિટીઝના વડા અને ફંડ મેનેજર વિક્રમ ધવન કહે છે, "આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય સોનામાં રોકાણના મોટા પ્રવાહને રોકવાનો છે."
AMCs ગોલ્ડ ફંડમાં રોકાણ કેમ બંધ કરી રહ્યા છે?
ગોલ્ડ ફંડ્સ: માંગનો નહીં, પુરવઠાનો મુદ્દો?
ગોલ્ડ ETF સંપૂર્ણપણે ભૌતિક સોના દ્વારા સમર્થિત હોય છે. જ્યારે પણ આ યોજનાઓમાં નવા નાણાંનો પ્રવાહ આવે છે, ત્યારે ફંડ હાઉસે નવા ETF યુનિટ્સ બનાવવા માટે વધારાનું સોનું ખરીદવું પડે છે.
એમ્ફી-રજિસ્ટર્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ વિતરક - બીપીએન ફીનકેપના ડિરેક્ટર એ.કે. નિગમ કહે છે, "ગોલ્ડ ઇટીએફમાં નવા સબ્સ્ક્રિપ્શન્સનું કામચલાઉ સસ્પેન્શન માંગ અથવા કામગીરી સંબંધિત મુદ્દાઓને કારણે નથી, પરંતુ પુરવઠા-બાજુની મર્યાદાને કારણે છે. એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ (એએમસી) ભૌતિક સોનાની ઉપલબ્ધતાની મર્યાદા અને સેબી દ્વારા ફરજિયાત 25% મર્યાદામાં કાર્ય કરે છે."
તેમણે ઉમેર્યું કે તેઓ અપેક્ષા રાખે છે કે આરબીઆઇ આયાત ક્વોટા સામાન્ય થયા પછી અને સોનાની ઉપલબ્ધતા હળવી થયા પછી એએમસી નવા રોકાણો માટે સબ્સ્ક્રિપ્શન્સ ફરીથી ખોલશે.
આ પ્રતિબંધોની રોકાણકારો પર શું અસર પડશે?
બજાર નિષ્ણાતો માને છે કે ગોલ્ડ ઇટીએફમાં નવા રોકાણો પર કામચલાઉ પ્રતિબંધથી રિટેલ રોકાણકારો પર કોઈ પ્રતિકૂળ અસર થશે નહીં. "હાલના રિટેલ રોકાણકારો પહેલાની જેમ જ ગોલ્ડ ઇટીએફ યુનિટ ખરીદવા, વેચવા અને રાખવાનું ચાલુ રાખી શકે છે.
શું સોનામાં રોકાણ અતિશય થઈ ગયું છે?
આ પ્રતિબંધો મુખ્યત્વે મોટા રોકાણકારોને અસર કરે છે, પરંતુ તેમણે છૂટક રોકાણકારોમાં એક પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે: શું આ એ સંકેત છે કે સોનામાં રોકાણ અતિશય થઈ ગયું છે, અથવા તે ફક્ત ફંડ હાઉસ માટે એક કાર્યકારી પડકાર છે?
ગોલ્ડ ફંડ્સ: ખરીદવા, વેચવા કે હોલ્ડ કરવા?
નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે આ પ્રતિબંધો પર વધુ પડતું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને બદલે, રોકાણકારોએ રોકાણકારોના વર્તન, સંપત્તિ ફાળવણી અને લાંબા ગાળાની રોકાણ વ્યૂહરચનામાં સોનાની ભૂમિકા અંગે તેઓ શું સંકેત આપે છે તે સમજવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.
નિષ્ણાતોએ રોકાણકારોને આપી સલાહ
જો તમારા પોર્ટફોલિયોમાં સોનાની ફાળવણી નિર્ધારિત મર્યાદામાં હોય, તો તમારા હાલના ગોલ્ડ ઇટીએફ રોકાણોને જાળવી રાખો.
એક્સચેન્જ પર તેમના એનએવીના 1.5% થી વધુ પ્રીમિયમ પર ગોલ્ડ ઇટીએફ ખરીદવાનું ટાળો.
નવા રોકાણો માટે, સેકન્ડરી માર્કેટમાં ઉપલબ્ધ ગોલ્ડ ફંડ ઓફ ફંડ્સ (એફઓએફ) અથવા સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ્સ (એસજીબી) ને ધ્યાનમાં લો.
જો પોર્ટફોલિયોમાં સોનાની ફાળવણી 15% થી વધુ થઈ ગઈ હોય, તો પોર્ટફોલિયોને ફરીથી સંતુલિત કરો.
