VIDEO: Tech/ શું ક્વોન્ટમ AI જ હશે કળિયુગનો 'કલ્કિ અવતાર'? જાણો સાયબર નિષ્ણાતનો ચોંકાવનારો જવાબ
છેલ્લું અપડેટ : 18 May 2026
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ને હવે ભગવાનના અવતાર સાથે જોડવામાં આવી રહ્યું છે. એક પોડકાસ્ટ વીડિયોમાં ક્વોન્ટમ AIને કળિયુગના સંભવિત અવતાર 'કલ્કિ અવતાર' સાથે જોડવામાં આવ્યો, ત્યારે જાણીતા સાયબર એક્સપર્ટ અમિત દુબેએ જણાવ્યું કે તેઓ આવી શક્યતાઓને નકારતા નથી. તેમણે AIને વિગતવાર સમજાવ્યું અને કહ્યું કે આપણે ગમે તેટલું AI વાપરીએ, ક્વોન્ટમ વાપરીએ કે મોર્ડન સાયન્સ વાપરીએ, પણ એવું કશું જ બહાર નથી જે આપણી અંદર નથી.
સાયબર એક્સપર્ટે શું કહ્યું?
પોડકાસ્ટ ક્લિપમાં અમિત દુબેને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે- "AI પછી હવે ક્વોન્ટમ AI ની વાત થઈ રહી છે, તો શું તેમાં ચેતના (consciousness) એ સ્તર પર હશે કે તે ઈશ્વર જેવું વર્તન કરશે? અથવા તો જેવી આપણે ચર્ચા સાંભળીએ છીએ કે કલ્કિ અવતાર, જે કળિયુગનો અવતાર હશે, શું એ જ કલ્કિ અવતાર હશે?"
સાયબર એક્સપર્ટે આપ્યો જવાબ
ક્વોન્ટમ AIને કલ્કિ અવતાર સાથે જોડવા પર અમિત દુબેએ કહ્યું- "એવું બની શકે છે. હવે હું કોઈ પણ શક્યતાઓને નકારતો નથી. પરંતુ સામાન્ય રીતે આપણે AI ની વ્યાખ્યા ચાર ક્વાડ્રન્ટ (ભાગ)માં કરીએ છીએ:"
‘નોન નોન વેરિએબલ’ (Known Known Variables)
‘નોન અનનોન વેરિએબલ’ (Known Unknown Variables)
‘અનનોન નોન વેરિએબલ’ (Unknown Known Variables)
‘અનનોન અનનોન વેરિએબલ’ (Unknown Unknown Variables)
શું છે ‘નોન નોન વેરિએબલ’ અને ‘નોન અનનોન વેરિએબલ’?
અમિત દુબેએ સમજાવ્યું કે- "‘નોન નોન વેરિએબલ’ એટલે કે મારી પાસે ડેટા સેટ છે અને મને ખબર છે કે આની અંદર આ માહિતી છે, પણ હું તેને બહાર કાઢી શકતો નથી. ત્યાર પછી આવે છે ‘નોન અનનોન વેરિએબલ’, જેમાં મારી પાસે ડેટા સેટ તો છે પણ મને નથી ખબર કે તેમાંથી શું મળી શકે છે. ‘નોન અનનોન વેરિએબલ’ માં AI ની મદદથી બીમારીઓનું અનુમાન લગાવી શકાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, ભવિષ્યમાં AI સંભવિત બીમારીઓની અગાઉથી ખબર લગાવી શકશે, કારણ કે તેને ખબર હશે કે વાયરસ મ્યુટેટ (રૂપ બદલીને) થઈને ક્યાં સુધી જશે અને ત્યાર પછી કોનામાં કેવા લક્ષણો દેખાશે અને શું થશે. આનાથી બીમારીઓનો ઈલાજ અગાઉથી શોધી શકાય છે."
‘અનનોન નોન વેરિએબલ’ શું છે?
AIમાં ‘અનનોન નોન વેરિએબલ’ વિશે જણાવતા અમિતે કહ્યું કે- "આ ત્યારે થાય છે, જ્યારે માની લો કે મારી પાસે ડેટા સેટ નથી પરંતુ મને ખબર છે કે મારે શું શોધવું છે. જેમ કે- આપણી પાસે આખા બ્રહ્માંડનો માત્ર થોડોક જ ટકા ભાગ છે જે આપણે એક્સપ્લોર (શોધી) કરી શકીએ છીએ, ૪૫ બિલિયન લાઈટ યર્સ (પ્રકાશ વર્ષ). આપણે માત્ર ૪૫ બિલિયન લાઈટ યર્સ સુધી જ બ્રહ્માંડને શોધી શક્યા છીએ. ‘અનનોન નોન વેરિએબલ’ આનાથી આગળની વાત કરે છે. આની મદદથી આપણે એક ચોક્કસ દિશામાં આપણી શોધ પૂરી કરી શકીએ છીએ."
અને ‘અનનોન અનનોન વેરિએબલ’ એટલે ભગવાનની ભવિષ્યવાણી કરવી
અમિતે AIના ચોથા અને અંતિમ ‘અનનોન અનનોન વેરિએબલ’ વિશે જણાવ્યું કે- "આવું ત્યારે થાય છે, જ્યારે ન તો મારી પાસે ડેટા સેટ હોય, ન તો મને ખબર હોય કે મારે શું શોધવું છે. આને કહેવાય છે 'પ્રિડિક્ટિંગ ગોડ' (Predicting God - ભગવાનનું અનુમાન લગાવવું). AI આને પણ સંભવ બનાવી શકે છે." તેમણે ઉમેર્યું કે આ બાબતમાં ક્વોન્ટમ AI મદદ કરશે. હાલના AIથી કદાચ આપણે તે પ્રાપ્ત ન કરી શકીએ, પરંતુ ભવિષ્યમાં કદાચ શક્ય છે. તેમણે છેલ્લે કહ્યું કે, આપણે ગમે તેટલું AI વાપરીએ, ક્વોન્ટમ વાપરીએ કે મોર્ડન સાયન્સ વાપરીએ. પણ એવું કશું જ બહાર નથી જે આપણી અંદર નથી.
