VIDEO: “નોકરીઓ જ નહીં બચે!” બિલ ગેટ્સની AIને લઈને ચેતવણી, કહ્યું- માનવજાત આ મોટા તોફાન માટે હજુ તૈયાર નથી

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)નો ઉપયોગ વિશ્વભરમાં ઝડપથી વધી રહ્યો છે. શિક્ષણ (Education), IT, મેડિસિન, કસ્ટમર સર્વિસ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં AIનો પ્રવેશ થઈ રહ્યો છે. ટેક્નોલોજીના આ ઝડપી વિકાસ વચ્ચે Microsoftના સહ-સ્થાપક બિલ ગેટ્સ (Bill Gates)એ AIના ભવિષ્યને લઈને મહત્વપૂર્ણ ચેતવણી આપી છે.

ગેટ્સે પોતાના તાજેતરના બ્લોગ ‘The turbulent AI era is here. The choices we make now are critical’માં જણાવ્યું છે કે AIના કારણે દુનિયા એવા મોટા પરિવર્તન (Transformation)ના સમયગાળામાં પ્રવેશી રહી છે, જેના માટે સમાજ હજુ સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર નથી.

AIથી અનેક ક્ષેત્રોમાં નોકરીઓ પર અસર

બિલ ગેટ્સના મતે AIનો સૌથી મોટો પ્રભાવ રોજગાર (Employment) પર પડી શકે છે. શરૂઆતના સ્તરની (Entry-Level) અને મધ્યમ સ્તરની (Mid-Level) નોકરીઓ સૌથી વધુ જોખમમાં આવી શકે છે.

કાયદો (Law), કસ્ટમર સપોર્ટ, સોફ્ટવેર એન્જિનિયરિંગ, મેડિસિન, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને અન્ય અનેક ક્ષેત્રોમાં AI ધીમે-ધીમે એવા કામ કરવા સક્ષમ બની શકે છે, જે હાલમાં માણસો કરે છે.

ગેટ્સનું માનવું છે કે નવી ટેક્નોલોજીથી નવી નોકરીઓ પણ ઊભી થશે, પરંતુ નવી નોકરીઓ માટે જરૂરી Skills મેળવવામાં લોકોને વર્ષો લાગી શકે છે. જો યોગ્ય નીતિઓ (Policies) બનાવવામાં નહીં આવે તો નવી સર્જાતી નોકરીઓની સંખ્યા જૂની નોકરીઓની સરખામણીએ ઓછી રહી શકે છે.

યુવાનો માટે સૌથી મોટો પડકાર

બિલ ગેટ્સે ખાસ કરીને યુવાનો (Young Generation) અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમની ચિંતા એ છે કે ભવિષ્યમાં યુવાનો માટે પહેલી નોકરી મેળવવી વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.

સામાન્ય રીતે શરૂઆતની નોકરી દ્વારા યુવાનોને અનુભવ મળે છે અને તેઓ અનુભવી કર્મચારીઓ પાસેથી કામ શીખે છે. પરંતુ જો Entry-Level Jobsની સંખ્યા ઘટશે તો યુવાનો માટે કારકિર્દી (Career) શરૂ કરવાની તક પણ મુશ્કેલ બની શકે છે.

માત્ર ઓફિસની નોકરીઓ જ નહીં, રોબોટ્સ પણ આવશે

AIની અસર માત્ર કમ્પ્યુટર સામે બેસીને કામ કરતા કર્મચારીઓ સુધી મર્યાદિત રહેવાની નથી. ગેટ્સના મતે આ દાયકાના અંત સુધીમાં વધુ સ્માર્ટ રોબોટ્સ (Smart Robots) મેન્યુફેક્ચરિંગ અને હોસ્પિટાલિટી જેવા ક્ષેત્રોમાં કેટલાક શારીરિક કામ (Physical Tasks) માટે માણસો સાથે સ્પર્ધા કરી શકે છે.

આથી ભવિષ્યમાં ટેક્નોલોજી અને માનવશક્તિ વચ્ચેનું સંતુલન જાળવવું વધુ મહત્વપૂર્ણ બનશે.

AI સાથે સાયબર ખતરાનું જોખમ પણ વધશે

બિલ ગેટ્સે AIના બીજા મોટા જોખમ તરીકે સાયબર સિક્યોરિટી (Cyber Security)નો ઉલ્લેખ કર્યો છે. AI વધુ શક્તિશાળી બનશે તેમ ફ્રોડ, ડીપફેક (Deepfake), ખોટી માહિતી (Misinformation) અને સાયબર હુમલાઓ વધુ અસરકારક બની શકે છે.

તેમણે એવી પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે શક્તિશાળી AI સિસ્ટમનો દુરુપયોગ સરકારો અથવા ખોટા ઇરાદા ધરાવતા લોકો કરી શકે છે.

“Human Reserved”નો વિચાર શું છે?

જોકે બિલ ગેટ્સ AIના વિકાસને રોકવાની વાત કરતા નથી. તેઓ માને છે કે AIનો ઉપયોગ ડૉક્ટરો અને શિક્ષકોની મદદ, ખેતીમાં સુધારો અને સરકારી સેવાઓને વધુ સારી બનાવવા માટે થઈ શકે છે.

પરંતુ તેઓ સૂચવે છે કે કેટલીક એવી નોકરીઓ અને જવાબદારીઓ એવી હોવી જોઈએ, જ્યાં માનવીય સહાનુભૂતિ (Empathy), વિશ્વાસ અને વ્યક્તિગત જોડાણ જરૂરી હોય. આ માટે તેમણે “Human Reserved” એટલે કે અમુક કામ માનવો માટે અનામત રાખવાનો વિચાર રજૂ કર્યો છે.

ગેટ્સના મતે AIનો વિકાસ રોકવાને બદલે તેની સાથે તાલમેલ સાધવા માટે સરકારો, કંપનીઓ અને સમાજે અત્યારથી જ તૈયારી કરવી પડશે. જો યોગ્ય આયોજન (Planning), શિક્ષણ અને નવી Skills પર ભાર મૂકવામાં આવે તો AI પડકારની સાથે મોટી તક પણ બની શકે છે.