GSTV

Health / ફેફસાનું કેન્સર એ કેન્સરથી મૃત્યુનું મોટું કારણ છે, જાણો નિદાન, જોખમ અને ઘણી વસ્તુઓ

Last Updated on August 2, 2021 by Vishvesh Dave

ફેફસાનું કેન્સર વિશ્વની સૌથી જૂની બીમારીઓમાંની એક છે અને આંકડાઓ અનુસાર, તે હજુ પણ વિશ્વભરમાં કેન્સરના મૃત્યુનું કારણ છે. ભારતની વાત કરીએ તો, 68 માંથી 1 પુરુષ આ જૂના સ્વાસ્થ્ય જોખમનો શિકાર છે અને તે દરમિયાન, લગભગ 80 ટકા ફેફસાના કેન્સરનું નિદાન એડવાન્સ તબક્કે થાય છે. જો કે, તબીબી વિજ્ઞાન અને હેલ્થકેર બિરાદરીએ આ રોગના કિસ્સામાં મૃત્યુની સંખ્યા ઘટાડવામાં પ્રગતિ કરી છે.

ફેફસાના કેન્સરની વ્યવસ્થાપન પદ્ધતિઓમાં ઝડપી અને ઝડપી વિકાસ થયો છે. પ્રારંભિક નિદાન વધારવા, લક્ષિત કીમોથેરાપી, કેન્સરની સારવાર માટે લઘુત્તમ આક્રમક પ્રક્રિયાઓ સુધીના સાધનોમાંથી, આજે આરોગ્ય સંભાળમાં ઘણા હસ્તક્ષેપો છે જે ફેફસાના કેન્સરના દર્દીઓને મદદ કરી શકે છે.

પરંતુ ધૂમ્રપાન કેન્સરના ઉચ્ચ જોખમ માટે ઉત્પ્રેરક છે અને ભારતમાં ફેફસાના કેન્સરમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપે છે. તો, પ્રશ્ન એ છે કે, જો ભારતની વસ્તી મૃત્યુ સુધી ધૂમ્રપાન કરતી રહે તો આપણે આ ભાર સાથે કેવી રીતે વ્યવહાર કરીશું?

છોડી દેવાથી જોખમ અનેકગણું ઓછું થઈ શકે છે. પરંતુ જો તમે પહેલેથી જ ધૂમ્રપાન કરતા હો તો ફેફસાના કેન્સરને કેવી રીતે શોધી શકાય?

ફેફસાના કેન્સરના વહેલા નિદાનનું મહત્વ

ધૂમ્રપાન કરનારાઓની સંખ્યાનો અંદાજ વ્યક્તિ દ્વારા દરરોજ ધૂમ્રપાન કરાનારા પેકેટોની સંખ્યા, તેણે ધૂમ્રપાન કરેલા વર્ષોની સંખ્યા દ્વારા કરવામાં આવે છે. ભારતમાં, એક પેકેટ દીઠ સિગારેટની સંખ્યા ઓછી હોવાથી, તેનો અંદાજ કાઢવા માટે ‘સ્મોકિંગ ઇન્ડેક્સ’ જેવા અલગ સાધનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

ફેફસાના લો-ડોઝ સીટી સ્કેનને પશ્ચિમમાં ફેફસાના કેન્સરની તપાસ માટે મંજૂરી આપવામાં આવી છે, કારણ કે તે કેન્સરને વહેલી તકે શોધીને અસ્તિત્વમાં સુધારો દર્શાવે છે. ભારતમાં, ઉચ્ચ સ્મોકિંગ ઈન્ડેક્સ ધરાવતા લોકો તેમના આરોગ્ય સંભાળ પ્રદાતાઓ સાથે ચર્ચા કરી શકે છે કે તેઓ સ્ક્રીનીંગ સીટી સ્કેન માટે લાયક છે કે કેમ.

ધૂમ્રપાનને કારણે COPD ધરાવતા લોકોને વધુ જોખમ હોય છે, અને તેઓ ફેફસાના કેન્સરની તપાસ માટે સમય અને સીટી સ્કેનની જરૂરિયાતની ચર્ચા કરી શકે છે. શસ્ત્રક્રિયા અથવા કેટલાક કિસ્સાઓમાં સ્ટીરિયોટેક્ટિક બોડી રેડિયેશન થેરાપી (એસબીઆરટી) એ ફેફસાના કેન્સરની સારવાર છે જ્યારે વહેલી તકે શોધવામાં આવે છે.

ફેફસાના કેન્સરનું સ્ટેજીંગ મહત્વનું છે

એકવાર ફેફસાના કેન્સરનું નિદાન થઈ જાય, પછીનું મહત્વનું પગલું જે સારવારને યોગ્ય રીતે માર્ગદર્શન આપે છે તે ચોક્કસ સ્ટેજીંગ છે. સ્ટેજિંગ અને મોલેક્યુલર ટેસ્ટિંગ માટે બાયોપ્સી દ્વારા પેશીઓ ક્યારે અને કેવી રીતે મેળવી શકાય તે અંગે માર્ગદર્શન આપી શકે તેવી ઇમેજિંગ તકનીકો છે.

ફેફસાના કેન્સરના તબક્કાઓ એકથી ચાર તબક્કા સુધીના હોય છે, જેમાં ઘણા બધા વિકલ્પો હોય છે, જેથી કેન્સરની આગાહી અને વધુ સારી રીતે સારવાર કરી શકાય. એન્ડોબ્રોન્ચિયલ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ ગાઈડેડ ટ્રાન્સબ્રોન્શિયલ સોય એસ્પિરેશન (EBUS-TBNA) નામની ન્યૂનતમ આક્રમક પ્રક્રિયા હવે સમગ્ર દેશમાં વ્યાપકપણે ઉપલબ્ધ છે જે ન્યૂનતમ જોખમ સાથે ચોક્કસ સ્ટેજીંગમાં મદદ કરે છે.

આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે પલ્મોનોલોજિસ્ટ દ્વારા કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ PET CT. તે સમગ્ર સારવાર દરમિયાન અને પછી કેન્સરને ફરીથી ઉપચાર કરવામાં પણ મદદ કરી શકે છે.

ફેફસાના કેન્સરમાં સર્વ સામાન્ય સમસ્યાઓ

એડવાન્સ ફેફસાના કેન્સરમાં એક સામાન્ય સમસ્યા પ્લ્યુરલ સ્પેસમાં ફ્લુઇડ એક્યુમ્યુલેશન છે. આ ફેફસાં અને છાતીની દિવાલ વચ્ચેની જગ્યા છે જ્યાં પ્રવાહી એકઠું થાય તો તે ફેફસાંના વિસ્તરણ અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ તરફ દોરી જાય છે.

આ ભયનો સામનો કરવાની ઘણી રીતો છે. પ્લ્યુરોસ્કોપી- મેડિકલ થોરાકોસ્કોપી એક જ સેટિંગમાં પ્લ્યુરલ ઇફ્યુઝનના નિદાન અને સારવારમાં મદદ કરી શકે છે. તે સ્થાનિક એનેસ્થેસિયા અને સેડેશન હેઠળ એન્ડોસ્કોપી સ્યુટમાં કરવામાં આવે છે.

ફેફસાના કેન્સરનું નિવારણ

છેલ્લે, એ નોંધવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કે પીડા અને સારવારની પ્રક્રિયાને ટાળવા કરતાં નિવારણ વધુ સારું છે. તમાકુ છોડવું અસરકારક છે અને એવી ઘણી રીતો છે જેમાં હેલ્થકેર પ્રદાતાઓ લોકોને ધૂમ્રપાન છોડવા અને તંદુરસ્ત જીવન જીવવામાં મદદ કરી શકે છે.

પરંતુ જો તમે ધૂમ્રપાન કરતા હો અને લાંબી ઉધરસ જે વધુ ખરાબ થતી હોય, છાતીમાં ચેપ જે પાછો આવતો રહે, લોહી વળી ઉધરસ આવતી હોય, શ્વાસ લેવામાં કે ખાંસીમાં દુખાવો થતો હોય અને સતત શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હોય, તો તમારે તમારા ડોક્ટર સાથે વાત કરવી જોઈએ.

ALSO READ

Related posts

AIC recruitment-2021 / એગ્રીક્લચરના વિદ્યાર્થીઓ માટે સરકારી નોકરી મેળવવાની સોનેરી તક, આ ખાલી જગ્યાઓ માટે બહાર પાડી ભરતી

Zainul Ansari

Oranges benefits : ઇમ્યુનીટી વધારે, વજન ઘટાડે, શિયાળામાં નારંગી ખાવાના આ ફાયદાઓ તમને કરી દેશે આશ્ચર્યચકિત

Vishvesh Dave

આરોગ્ય/ જાણો સેવન કરતાં પહેલા શા માટે ઉકાળવું જોઇએ દૂધ, કાચુ પીવાથી શું થશે નુકસાન

Bansari
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!