GSTV

કેશુભાઇ પટેલ/ ગુજરાતના એ નેતા, જે બે વાર મુખ્યમંત્રી બન્યા છતાં કાર્યકાળ પૂરો ના કરી શક્યા

કેશુબાપા

ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી કેશુભાઇ પટેલનું 92 વર્ષની વયે અવસાન થયું છે. કેશુભાઇ પટેલને અમદાવાદની હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં શ્વાસની તકલીફ બાદ ગુરુવારે સવારે તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. જણાવી દઈએ કે ગત સપ્ટેમ્બર માસમાં કેશુભાઈ પટેલ કોરોના વાયરસથી સંક્રમિત થયા હતા.

કોણ હતાં કેશુભાઇ પટેલ

ગુજરાતમાં જનસંઘના સંસ્થાપક સભ્યોમાંથી એક કેશુભાઇ પટેલ તે લોકોમાંથી હતા, જેમણે રાજ્યમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીને ઉભી કરી હતી. 1995માં તેમના જ નેતૃત્વમાં ભાજપે પહેલીવાર પોતાની સરકાર બનાવી અને તેઓ મુખ્યમંત્રી બન્યા. પરંતુ ખરાબ સ્વાસ્થ્યના પગલે સક્રિય રાજકારણમાં તેમની ભૂમિકા ઓછી થતી ગઇ.

પાર્ટી સાથે સંબંધો ક્યારેક સુધરતા તો ક્યારેક વણસતા

ભાજર સાથે તેમના સંબંધો ક્યારેક સુધરતા તો ક્યારેક વણસી જતા. પહેલીવાર મુખ્યમંત્રી બન્યાના સાત મહિના બાદ જ તેમણે શંકરસિંહ વાઘેલા સાથે વિવાદના પગલે રાજીનામુ આપવુ પડ્યું હતુ. પછીથી 1998માં તેઓ ફરીથી મુખ્યમંત્રી તરીકે ચૂંટાયા પરંતુ 2001માં તેમણે પદ છોડી દીધું. માનવામાં આવ્યું કે ભ્રષ્ટાચાર અને ભૂજમાં આવેલા ભૂકંપ દરમિયાન ગેરવહીવટના પગલે તેમણે રાજીનામુ આપવુ પડ્યુ. તે બાદથી સતત પાર્ટી સાથે તેમના સંબંધોમાં કડવાશ આવતી રહી. 2002માં તેઓ ચૂંટણી ન લડ્યા અને 2007માં કોંગ્રેસને બિનહરિફ તરીકે સમર્થન કર્યુ. 2012માં આખરે તેમણે પાર્ટીમાંથી રાજીનામુ આપ્યુ અને અલગ પાર્ટી બનાવી. પરંતુ 2014માં તેમણે ફરીથી ભાજપના હાથ પકડ્યો.

કેશુભાઇના જીવનમાં આ રહ્યો સૌથી મુશ્કેલ કાર્યકાળ

કેશુભાઇ પટેલનો આ કાર્યકાળ સૌથી મુશ્કેલીમાં આવ્યો હતો. કાર્યકાળ ધારણ કર્યાના ત્રણ મહિના પછી પરીક્ષાનો સમય આવ્યો. 1 જૂન, 1998ના રોજ ગુજરાતનું સૌથી મોટું વેપારી બંદર કંડલામાં ભારે તોફાન આવ્યું. તોફાનને કારણે આશરે 10,000 લોકોનાં મોત નીપજ્યાં હતાં. તેમાંથી મોટાભાગના લોકો મીઠાની ખાણમાં કામ કરતા મજૂર હતા. હવામાન વિભાગ આ તોફાનને શોધવા માટે સંપૂર્ણ રીતે નિષ્ફળ ગયું હતું, જેના કારણે તે મોટા પાયે વિનાશ સર્જ્યો હતો.

કેશુભાઇનું વહીવટ કંડલાના તોફાનમાંથી બહાર આવે એ પહેલાં જ બીજી આફત તેની રાહ જોઇ રહી હતી. 1999 અને 2000માં સતત બે વર્ષથી સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં તીવ્ર દુષ્કાળ રહ્યો હતો. રાજ્યના તમામ ડેમ સુકાઈ ગયા છે. તે સમયે આ દુષ્કાળ રાષ્ટ્રીય મીડિયા પર પ્રભુત્વ ધરાવતું હતું. 26 જાન્યુઆરી 2001 ના રોજ 8.46 મિનિટ પર, ભુજ જિલ્લામાં 7.7 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો. તેણે કચ્છનો આખો વિસ્તાર બરબાદ કરી દીધો હતો. લગભગ ચાર લાખ મકાનો બનાવવામાં આવ્યા હતા. 20,000 થી વધુ લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા. 1,67,000 લોકો ઘાયલ થયા છે.

2001 ભુજ ભૂકંપ

કેશુભાઈ પટેલ કુદરત દ્વારા સર્જાયેલી સમસ્યા સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા કે સંગઠનમાં ફરી એકવાર તેમની સામે બળવો થયો. વર્ષ 2000 માં સાબરમતી વિધાનસભા બેઠક પર પેટા ચૂંટણીઓ યોજવામાં આવી હતી. પૂર્વ નાયબ મુખ્યમંત્રી નરહરિ અમીન કોંગ્રેસની ટિકિટ પર ચૂંટણી લડી રહ્યા હતા. 1998માં તેઓ આ બેઠક પરથી ચૂંટણી હારી ગયા. સામે ભાજપના બાબુભાઇ પટેલ હતા. આ વખતે બાબુભાઈ ચૂંટણી હારી ગયા. પટેલ મુખ્યમંત્રી તરીકે ભાજપના પટેલ ઉમેદવારની કોંગ્રેસ સાથેના પટેલોના ઉમેદવાર કેશુભાઇની સુસંગતતા પર સવાલો ઉભા થયા હતા. આ બેઠક ગાંધીનગર વિધાનસભાના કાર્યક્ષેત્રમાં આવતી હતી. તે સમયે લાલકૃષ્ણ અડવાણી અહીંના સાંસદ હતા. તેઓ કેન્દ્રમાં ગૃહ પ્રધાન હતા. તો આ હારનો અર્થ મોટો હતો. આ ઉપરાંત સાબરકાંઠા લોકસભા બેઠક માટે યોજાનારી પેટાચૂંટણીમાં પૂરા જોરે જોતા ભાજપને પરાજયનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. વાર્તા અહીં સમાપ્ત થઈ નથી. આ વર્ષે યોજાયેલી પંચાયતની ચૂંટણીમાં પણ ભાજપને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ પછી, હાઈકમાન્ડે કેશુભાઇ પટેલને મુખ્યમંત્રી પદ પરથી રાજીનામું સુપરત કરવા જણાવ્યું હતું. 6 ઓક્ટોબરે કેશુભાઇ પટેલ મુખ્યમંત્રીના અધ્યક્ષ સ્થાનેથી રવાના થયા હતા.

મુખ્યમંત્રી બન્યા પછી નરેન્દ્ર મોદી જે પ્રકારની નમ્રતા દર્શાવી રહ્યા હતા તે જાહેર માન-સન્માનને કારણે હતું. વાસ્તવિક વાર્તા એકદમ જટિલ હતી. સતત હારને કારણે કેશુભાઈને સંઘ તરફથી સમાન સૂચનાઓ મળી રહી હતી કે તેઓએ જલ્દીથી કેબિનેટ બદલવું જોઈએ. કેશુભાઈ તેને બિનજરૂરી કહીને ટાળતા રહ્યા. ખરેખર, કેશુભાઇના વિકલ્પની શોધ છ મહિના પહેલા શરૂ થઈ હતી. આરએસએસ તેમના કામથી ખુશ નહોતું.

કેશુ

વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના નેતાઓ સાથે કેશુભાઇના સંબંધો તણાયા હતા. પેટા ચૂંટણીમાં મળેલી હાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું કે, કેશુભાઇ પટેલ હવે દિવસના મહેમાન નથી. નરેન્દ્ર મોદી તે સમયે ભાજપના રાષ્ટ્રીય મહામંત્રી હતા અને તેમણે દિલ્હીમાં પડાવ લગાવ્યો હતો. અહીં તે ઘણી વખત આરએસએસના મુખ્ય મથક કેશવ કુંજમાં જોવા મળતા હતા. યુનિયનના પદાધિકારીઓ સાથેના તેમના સારા સંબંધો તેમને મદદ કરી શક્યા. મોદીના માર્ગમાં એક જ સમસ્યા હતી. ગુજરાત આરએસએસના નેતાઓ તેમના નામ પર સહમત ન હતા. તેમને મોદીની સરમુખત્યારશાહી રીતે કામ કરવાની રીત પસંદ નહોતી. તેથી, ગુજરાત આરએસએસ તરફથી તેમની સામે આડશ આવી હતી. તેમાં સુનીલ જોશીએ સૌથી મહત્વનું પાત્ર ભજવ્યું હતું. તે સમયે તે ગુજરાત ભાજપના મહામંત્રી હતા અને સંઘના ક્વોટાથી આ પદ પર આવ્યા હતા.

કેશુભાઇએ રાજકારણમાંથી નિવૃત્તિ લેવાની ધમકી આપી હતી

અહીં કેશુભાઈ પટેલ રાજીનામું આપવા તૈયાર નહોતા. કેશુભાઇ ભાજપ માટેના પટેલ વોટ બેંકના ચાવી હતા. પક્ષ ઈચ્છતું હતું કે બળવાની કાર્યવાહી શાંતિપૂર્ણ રીતે કરવામાં આવે. જાના કૃષ્ણમૂર્તિ, કુશાભો અને મદન લાલ ખુરાનાને આ કાર્યની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી. કેશુભાઇએ હાઈકમાન્ડને કહ્યું હતું કે તેઓ ધારાસભ્ય પક્ષના દરેક સભ્યને દિલ્હી બોલાવી શકે છે અને તેમની વફાદારી માટે પૂછી શકે છે. કેશુભાઇ પટેલે તેમના વતી અડધા ડઝન ધારાસભ્યોને દિલ્હી મોકલ્યા હતા. આ ધારાસભ્યોએ પહેલા કેશુભાઇના સમર્થનની વાત કરી હતી પરંતુ જ્યારે નરેન્દ્ર મોદીને હાઈકમાન્ડના દબાણ હેઠળ તેમના નેતા તરીકે સ્વીકારવામાં આવ્યા હતા. આ પછી કેશુભાઈ પટેલે છેલ્લી ચાલ કરી. તેમણે ધમકી આપી હતી કે જો તેઓ રાજીનામું આપે તો તેઓ રાજકારણમાંથી નિવૃત્તિ લેશે. કોઈ પણ સંજોગોમાં ભાજપ કેશુભાઈને પોતાની સાથે રાખવા માગતો હતો.

છેવટે મદનલાલ ખુરાનાને આખા ડેડલોકને શાંત કરવા માટે અમદાવાદ મોકલવામાં આવ્યા હતા. મદનલાલ ખુરાનાએ ‘કેશુબાપા’ ને ખાતરી આપી હતી કે મોદી તેમની સામે વેર વડે કાર્યવાહી કરશે નહીં, કે તેઓ તેમના માર્ગમાં આવશે નહીં. તેમને સમજાવાયું હતું કે જો તે શાંતિપૂર્ણ રીતે રાજીનામું આપે તો તેમનો અને પક્ષનો આદર બંને તેમાં રહેશે. કેશુભાઈ સમજી ગયા કે તેમના હાથમાંથી બાજી નીકળી ગઈ છે. હાથમાં જે બાકી છે તે એક પેન અને એક સરળ નીલમણિ છે, જેના પર તેમને લેખિતમાં રાજીનામું આપવું પડશે.

કેશુભાઇની રાજકીય સફર

  • 1960- જનસંઘમાં સંસ્થાપક સભ્ય તરીકે જોડાયા
  • 1977- રાજકોટથી લોકસભાની ચૂંટણી જીતી
  • 1978થી 1995- કાલાવાડ, ગોંડલ અને વિસાવદરમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી જીતી
  • 1995- કેશુભાઇ પટેલના નેતૃત્વમાં ભાજપે જીત નોંધાવી અને મુખ્યમંત્રી બન્યા, પરંતુ સાત મહિના બાદ રાજીનામુ આપ્યુ.
  • 1998- કેશુભાઇ પટેલ ફરીથી રાજ્યના મુખ્યમંત્રી બન્યા.
  • 2001- ખરાબ સ્વાસ્થ્યના પગલે રાજીનામુ આપ્યુ.
  • 2002- નિર્વિરોધ રાજ્યસભાના સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા
  • 2007- કેશુભાઇ પટેલે વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પોતાના સમાજને બદલાવ માટે મત આપવા કહ્યુ.
  • 2012- કેશુભાઇએ ભાજપમાંથી રાજીનામુ આપ્યુ અને ગુજરાત પરિવર્તન પાર્ટી (જીપીપી)ની રચના કરી.
  • 2014- ખરાબ સ્વાસ્થ્યના પગલે તેમણે ધારાસભ્ય પદેથી રાજીનામુ આપ્યુ અને પાર્ટીનો વિલય ભાજપ સાથે કર્યો.

Read Also

Related posts

ગુજરાતમાં મૃત્યુદરમાં થયો અધધ વધારો, આગામી સમયમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર થવાના એંધાણ

Nilesh Jethva

સમાજ સેવી બાબા આમટેની પૌત્રી ડૉ. શીતલ આમટેએ ભેદી સંજોગોમાં કરી આત્મહત્યા

pratik shah

કાર્તિકી પૂર્ણિમા : રાજ્યના આ ઐતિહાસિક શહેરમાં આવેલુ છે 250 વર્ષ જૂનુ ભગવાન કાર્તિકેયનું મંદિર, વર્ષમાં એકવાર ભક્તો કરી શકે છે દર્શન

Nilesh Jethva
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!