GSTV
Health & Fitness Life Trending

હેલ્થ/ શિયાળાની ઠંડી ઋતુમાં શ્વસન રોગની સમસ્યાથી છો થઇ ગયા છો પરેશાન?, શરદી કફને દૂર કરવા માટેના આ છે સરળ ઉપાયો

અતિકષ્ટદાયક રોગોમાં ‘શ્વાસ‘ રોગનો સમાવેશ કરવામાં આવેલો છે. મનુષ્યને અંતકાળે તીવ્ર કષ્ટ આપનાર શ્વાસ રોગ મોટાભાગે થતો જોવા મળે છે. આ સિવાય ઋતુનાં સંધિકાળમાં શ્વાસનાં દર્દીઓ આ બીમારીથી ખૂબ ત્રાસી ઊઠે છે. સામાન્ય ભાષામાં આ વ્યાધિને ‘દમ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. રોગીને શ્વાસ થાય ત્યારે કફ છાતી ઉપર આવવાથી ગભરામણ અને મુંઝારો થાય છે. બોલી-ચાલી શકાતું નથી. આખો ચઢી જાય છે. રાત્રે ઊંઘ આવતી નથી. અને કદાચ ઊંઘ આવે તો પણ ઊંઘી શકાતું નથી. બેસી રહેવાથી રોગીને આરામ લાગે છે. આમ આ રોગમાં દર્દીને ઘણી પરેશાની થાય છે.

શિયાળા

આયુર્વેદ શાસ્ત્રમાં શ્વાસ-દમનાં પાંચ પ્રકાર બતાવેલા છે. (૧) મહાશ્વાસ (૨) ઉર્દ્વશ્વાસ (૩) તમક શ્વાસ (૪) છિન્ન શ્વાસ (૫) ક્ષુદ્રશ્વાસ.

આ પ્રકારો પૈકી મહાશ્વાસ અને ઉર્ધ્વશ્વાસ અતિકષ્ટદાયક આજકાલ સામાન્ય થઈ ગયા છે. અને તે સહેલાઈથી મટાડી શકાય છે. અતિશય કામ કરવાથી આ શ્વાસ થાય છે, અને ૧૫થી ૨૦ મિનિટમાં તે મટી પણ જાય છે. પરિશ્રમનો ત્યાગ કરવાથી આ શ્વાસમાં અન્ય પ્રકારોની માફક શરીરમાં અથવા ઈન્દ્રિયોમાં કોઈ વિશેષ પ્રકારની પીડા થતી નથી. તેમજ અન્નપાનની કોઈ ગતિ રોકાતી નથી. છિન્ન શ્વાસમાં રોગી અટકી-અટકીને શ્વાસ લેતો હોય છે. ઘણીવાર તો રોગી થોડા સમય સુધી શ્વાસ લઈ જ ન શકે તેવું લક્ષણ પણ આ પ્રકારનાં શ્વાસમાં જોવા મળે છે. આ શ્વાસને પણ આયુર્વેદમાં પ્રાણઘાતક કહેલ છે. તમક શ્વાસએ હાલનાં સમયમાં વધારો જોવા મળે છે. આ શ્વાસને પણ આયુર્વેદમાં કષ્ટસાધ્ય કહેલ છે.

આધુનિક ચિકિત્સા શાસ્ત્રમાં આ શ્વાસને મ્ર્હિબરૈચન છજારસચ કહે છે. આ શ્વાસના લક્ષણોમાં રોગી ખૂબ કષ્ટ સાથે શ્વાસ લઈ શકે છે. વારંવાર શ્વાસ ચઢવાનાં કારણે ગભરામણ થાય છે. આ શ્વાસમાં રોગી ઊંઘી શકતો નથી. સુવાથી શ્વાસ રોગમાં વૃધ્ધિ થાય છે. દર્દીને કપાળમાં પરસેવો તથા આંખો સૂઝી જાય છે. આ શ્વાસમાં બેસવાની સ્થિતિમાં રોગીને આરામનો અનુભવ થાય છે. વરસાદ, ભેજ, પવન અને ધુમાડાથી આ શ્વાસનાં દર્દીની તકલીફ વધી જાય છે. આ તમક શ્વાસ કષ્ટસાધ્ય હોવા છતાં નિયમિત ચિકિત્સા અને પથ્યા-પથ્યનું પાલન કરવાથી તો મટી શકે છે.

શ્વાસ રોગ એ સામાન્યત: વાતરૂપ છે. સાધારણ અવસ્થામાં આ વાયુ શ્વાસ કષ્ટતા ઉત્પન્ન કરતો નથી. પરંતુ જ્યારે આ વાયુ કફ દ્વારા અવરુધ્ધ થાય છે. ત્યારે જ શ્વાસ રોગને ઉત્પન્ન કરે છે. જ્યારે ફેફસાનાં વાયુકોષોમાં કફની અધિકતાનાં કારણે વાયુ પ્રવેશ માટે સ્થાન અલ્પ થઈ જાય છે, ત્યારે આ રોગ ઉત્પન્ન થવાની શરૂઆત થાય છે. શ્વાસ રોગ માટે અહીં કેટલાંક સરળ ઉપાયો સૂચવું છું. જેનો ઉપયોગ વૈદ્યની સલાહ સાથે કરવો.

  • સૂંઠનો ગાંગડો પાણીમાં નાખી ઉકાળી થરમોસમાં ભરી રાખવું. સહેજ નવશેકું આ પાણી તરસ લાગે તેટલીવાર પીવું. આ સિવાય બીજુ પાણી પીવું નહીં.
  • ૧ ચમચી તુલસીનો રસ અને ૧ ચમચી આદુનો રસ મધ મેળવી રોજ લેવાથી ધીરે-ધીરે દમની બિમારીથી છુટકારો મળે છે.
  • ૨-૩ સૂકા અંજીર સવારે અને રાત્રે દૂધમાં ગરમ કરીને ખાવાથી કફનું પ્રમાણ ઘટે છે અને દમ મટે છે.

આ ઉપરાંત વાસવલેહ, યષ્ટિમધુ ઘનવટી, વગેરે અનેકનોં ઉપયોગ આયુર્વેદમાં શ્વાસ-દમ માટે બતાવેલો છે. જેની માત્રા અને પ્રયોગ વૈદ્યની સલાહ મુજબ ધીરજથી કરવાથી શ્વાસ-દમમાં ખૂબ જ ફાયદો થાય છે. આ ઉપરાંત અહીં એક ખૂબ જ સરળ પ્રયોગ બતાવું છું. ઘણાં દર્દીઓ આ પ્રયોગથી રોગમુક્ત થયાં છે. ખાવાનું મીઠું, ખરલમાં ખૂબ જ લસોટી બારીક બનાવવું, તેમાં મીઠાનાં સરખાભાગે જ ખાવાનોં સોડા નાખી ખૂબ લસોટી શીશીમાં ભરી લેવું. આ ચૂર્ણ ૧થી ૨ ગ્રામની માત્રામાં સુખોષ્ણ પાણી કે ચા સાથે લેવું. આ પ્રયોગ દમનાં દર્દીઓ ઉપર અદ્દભુત પરિણામ આપે છે.

આ ઉપરાંત ”આયુર્વેદ”માં નિદાન પરિવર્જયેત એટલે કે, રોગ થવા માટે જવાબદાર કારણોનો ત્યાગ કરવો, આ એક શ્રેષ્ઠ ચિકિત્સા બતાવી છે. આ ઉપરાંત પેટ સાફ રહે તેનું ધ્યાન રાખવું. દિવસ દરમિયાન સુખોષ્ણ જળ પીવું. કાળીદ્રાક્ષ મધ, બકરીનું દૂધ, મગ, લસણ, રીંગણ, ચોખા, પરવળ, કુંણામૂળા, જેઠીમધ વગેરે હિતકર છે. જ્યારે ધૂળ-ધૂમાડો, તમાકું, સિગારેટ, બીડી, દારૂ-ફરસાણ, મીઠાઈ, અડદ, મેદો, કેળા, સરસવ, વાલ વગેરે અહિતકર છે. સાવધાની પૂર્વક ધીરજથી નિયમિત ઔષધ-સારવાર કરવામાં આવે તો દમ-શ્વાસની બિમારીમાં કોઈ દમ રહેતો નથી.

READ ALSO

Related posts

જાણો આજનુ પંચાંગ તા.4-2-2023, શનિવાર

Padma Patel

જાણો તમારું આજનું 04 ફેબ્રુઆરી, 2023નું રાશિ ભવિષ્ય

Padma Patel

આ 6 પ્રકારની સમસ્યા આપી શકે છે હાર્ટએટેકને આમંત્રણ, જાણો હાર્ટએટેકથી બચવાના ઉપાય

GSTV Web Desk
GSTV