GSTV

રાજસ્થાનના રાજકીય ઘમસાણમાં બહુ ચર્ચિત વિશ્વાસ અને અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ શું છે? તમે જાણવા માગો છો તે બધું….

રાજસ્થાનમાં મુખ્યમંત્રી અશોક ગેહલોત અને સચિન પાયલોટ ફરી એક થયા છે. વિધાનસભા સત્ર શરૂ થઈ રહ્યું છે અને ભાજપે ગેહલોત સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવની જાહેરાત કરી છે. બીજી તરફ, ગહેલોતે ખુદ વિશ્વાસની ગતિ લાવવાની ઘોષણા કરી છે. હવે તે વિધાનસભા અધ્યક્ષ સી.પી. જોશીની ઉપર નિર્ભર રહેશે કે તેઓ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપે છે કે કેમ. એવામાં અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ અને વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ વચ્ચે શું તફાવત છે, જેના વિશે કોંગ્રેસ અને ભાજપ સામ-સામે છે.

અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ અને વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ બંને નીચલા ગૃહમાં લાવી શકાય

અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ અને વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ બંને નીચલા ગૃહમાં લાવી શકાય છે. તેને કેન્દ્ર સરકારના કિસ્સામાં લોકસભામાં અને રાજ્ય સરકારોના મામલે વિધાનસભામાં લાવવામાં આવે છે. જો કે, અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ અને વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ વચ્ચે મોટો તફાવત છે. અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ વિપક્ષ દ્વારા લાવવામાં આવે છે જ્યારે સરકાર બહુમતી સાબિત કરવા માટે વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવે છે. જો અધ્યક્ષ વિશ્વાસની દરખાસ્ત સ્વીકારે છે તો ગૃહમાં ચર્ચા દરમિયાન શાસક પક્ષને બોલવાની તક મળે છે અને જો તે અવિશ્વાસની દરખાસ્ત સ્વીકારે તો વિપક્ષને બોલવાની તક મળે છે.

અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવાનું વિરોધ પક્ષનું કામ

અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવાનું કામ વિરોધ પક્ષ દ્વારા કરવામાં આવે છે, જે વર્તમાન સરકારનો વિરોધ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં શાસક પક્ષ પોતાની સરકાર ટકાવી રાખવા માટે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવને નકારી કાઢવાનો પ્રયાસ કરે છે. જો વિધાનસભા સ્પીકર અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવને મંજૂર કરી લે અને શાસક પક્ષ ગૃહમાં બહુમતી સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ જાય તો સરકાર પડી જાય છે. આવું કોઈ બિલના મામલે પણ થઈ શકે છે.

વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવાનું કામ સત્તા પક્ષ – શાસક પક્ષનું છે

વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવાનું કામ સત્તા પક્ષ – શાસક પક્ષનું છે. કેન્દ્રમાં વડાપ્રધાન અને રાજ્યમાં મુખ્યમંત્રી વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ રજૂ કરે છે. સરકાર ટકી રહે તે માટે વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ પાસ થવો જરૂરી છે. જો ઠરાવ પસાર નહીં થાય તો સરકાર પડી જાય છે. વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ બે સ્થિતિમાં લાવવામાં આવે છે. પહેલી સ્થિતિમાં સરકાર ગઠન સમયે સરકાર બહુમત પરીક્ષણ કરવા માટે કરે છે. અને બીજી સ્થિતિમાં કેન્દ્રમાં રાષ્ટ્રપતિ અથવા રાજ્યમાં રાજ્યપાલના કહેવાથી વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવો પડે છે. આનો અર્થ એ કે સરકારને સમર્થન આપતા ઘટક સમર્થન પાછું ખેંચવાની જાહેરાત કરે છે, તેવા સંજોગોમાં રાષ્ટ્રપતિ અથવા રાજ્યપાલ ગૃહનો વિશ્વાસ મેળવવા માટે વડા પ્રધાન અથવા મુખ્યમંત્રીને કહી શકે છે.

વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ અને અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ સંસદીય પ્રક્રિયાનો એક ભાગ

વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ અને અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ સંસદીય પ્રક્રિયાનો એક ભાગ છે, જે ગૃહમાં સરકારની બહુમતીની તપાસ કરે છે. ગૃહમાં અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ હંમેશાં વિરોધ પક્ષો દ્વારા લાવવામાં આવે છે, જ્યારે શાસક પક્ષ દ્વારા બહુમતી બતાવવા હંમેશા વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવામાં આવે છે. અમુક વિશેષ સંજોગોમાં રાષ્ટ્રપતિ અથવા રાજ્યપાલ સરકારને ગૃહમાં વિશ્વાસનો મત મેળવવા માટે પણ કહી શકે છે. આવા સંજોગોમાં જો સરકાર વિશ્વાસ મત જીતી જાય છે તો 15 દિવસ પછી વિપક્ષ ફરી સરકાર સામે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવી શકે છે.

સરકાર વિશ્વાસ મત દરમિયાન બહુમતિ સાબિત ન કરે તો રાજીનામું આપવું પડે

સંસદીય જોગવાઈમાં જણાવાયું છે કે એક વખત અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવે ત્યાર બાદ 6 મહિના પછી જ વિપક્ષ દ્વારા ફરીથી અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવામાં આવી શકે છે. જો કે સરકાર વિશ્વાસનો મત લાવે છે, તેથી આ કાયદો તેને લાગુ પડતો નથી. જો સરકાર ગૃહમાં વિશ્વાસ દરખાસ્ત દરમિયાન સરળ બહુમતી સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે, તો સરકારે કાં તો રાજીનામું આપવું પડશે અથવા લોકસભા અથવા વિધાનસભાને વિસર્જન કરીને સામાન્ય ચૂંટણીની રાષ્ટ્રપતિ અથવા રાજ્યપાલને ભલામણ કરી શકાય છે. તે પછી રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલ પર નિર્ભર કહે છે કે તેઓ નવી સરકારને આમંત્રિત કરે. જો આ શક્ય ન હોય તો હાલની સરકારને ચૂંટણીઓ યોજાય ત્યાં સુધી અને નવી સરકારની રચના ન થાય ત્યાં સુધી રખેવાળ સરકાર તરીકે કામ કરવાનું કહેવામાં આવે છે.

READ ALSO

Related posts

ખામીયુક્ત એન્જિનને કારણે હ્યુન્ડાઈ-કિઆ મોટર્સને અધધ રૂ. 212 અબજનું નુકસાન : 17 લાખ કાર પાછી ખેંચી

Bansari

ચેતજો/ ફેબ્રુઆરી સુધીમાં દેશની અડધોઅડધ વસ્તીને ભરડામાં લઇ લેશે કોરોના: સરકારી પેનલનો દાવો

Bansari

TikTok: પાકિસ્તાને આ શરતો સાથે ટિકટોક પરથી હટાવ્યો પ્રતિબંધ, 10 દિવસ પહેલા જ ચાઇનીઝ એપ કરી હતી બૅન

Bansari
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!