GSTV
News World ટોપ સ્ટોરી

રિપોર્ટ / કોરોના વાયરસ વુહાન લેબમાંથી નહીં પરંતુ આ જગ્યાએથી ફેલાયો, ‘કોવિડ લેબ થિયરી’નું સૂરસૂરિયુ!

કોરોના

વિશ્વ હજુ પણ કોરોના વાયરસની મહામારીમાંથી સંપૂર્ણ રીતે બહાર નથી આવ્યું. પરંતુ એવું ચોક્કસપણે લાગે છે કે લોકો કોવિડ લેબ લીક થિયરી ભૂલી ગયા છે. આ કિસ્સામાં યુનિવર્સિટી ઓફ સિડનીના એડવર્ડ સી હોમ્સે જણાવ્યું કે મેં અને મારા સાથીઓએ ગયા મહિને સાયન્સ જર્નલમાં કોવિડ-19 મહામારીની શરૂઆતની ઘટનાઓનો સૌથી વિગતવાર અભ્યાસ પ્રકાશિત કર્યો હતો. એકસાથે આ કાગળો 2019ના ઉત્તરાર્ધ દરમિયાન વુહાન શહેરમાં શું બન્યું તેનું સુસંગત પુરાવા-આધારિત ચિત્ર રજૂ કરે છે. એવું માની શકાય છે કે રોગચાળો સંભવતઃ ત્યાંથી શરૂ થયો હતો જ્યાંથી પ્રથમ કેસ મળ્યા હતા. એટલે કે હુઆનન સીફૂડ હોલસેલ માર્કેટમાંથી. ઉપરાંત તે એ વિચારને બાજુ પર રાખે છે કે વાયરસ લેબમાંથી નિકળ્યો હતો.

કોરોના

હુઆનન માર્કેટ મહામારીનું કેન્દ્ર

સૌથી પહેલા કોરોના કેસોના ભૌગોલિક સ્થાનોના વિશ્લેષણ, ડિસેમ્બર 2019 સુધીમાં હુઆનન માર્કેટની આસપાસ મજબૂત ક્લસ્ટરિંગ જાહેર થયું. આ ફક્ત તે લોકો માટે જ સંબંધિત નહતું જેઓ ત્યાં કામ કરતા હતા અથવા બજારની મુલાકાત લેતા હતા, પણ જેઓ તેની સાથે કોઈ લેવાદેવા ન હતા તેમના માટે પણ સંબંધિત હતું. હુઆનન માર્કેટ મહામારીનું કેન્દ્ર હતું. તેની ઉત્પત્તિ ત્યાંથી થઈ તેના પછીથી SARS-CoV-2 વાયરસ 2020ની શરૂઆતમાં વુહાનમાં અન્ય સ્થળોએ અને પછી બાકીના વિશ્વમાં ઝડપથી ફેલાઈ ગયો. હુઆનન માર્કેટ બે ફૂટબોલ મેદાન જેટલું ઇન્ડોર સ્થળ છે. તેનું નામ ‘સીફૂડ’ છે અને આ શબ્દ તેના વિશે ભ્રામક છાપ છોડી દે છે.

એડવર્ડ કહે છે કે, જ્યારે મેં 2014માં બજારની મુલાકાત લીધી હતી, ત્યારે વિવિધ પ્રકારના જીવંત વન્યજીવન વેચાણ માટે હતા, જેમાં ઉત્તર અમેરિકાના રેકૂન કૂતરા અને મસ્કરૈટનો સમાવેશ થાય છે. તે સમયે મેં મારા ચાઇનીઝ સાથીદારોને સૂચન કર્યું હતું કે આપણે આ પ્રાણીઓના વાયરસ માટે બજારમાં નમૂના લઈએ. તેના બદલે, તેણે નજીકની વુહાન સેન્ટ્રલ હોસ્પિટલમાં એક વાઈરોલોજિકલ સર્વેલન્સ સ્ટડી સેન્ટર સ્થાપ્યું, જેણે પાછળથી ઘણા પ્રારંભિક COVID દર્દીઓની સંભાળ લીધી. 2019માં હુઆનન માર્કેટમાં વાઇલ્ડલાઇફ પણ વેચાણ પર હતી. ચીની સત્તાવાળાઓએ 1 જાન્યુઆરી, 2020 ના રોજ બજાર બંધ કર્યા પછી પરીક્ષણ ટીમોએ સપાટી, દરવાજાના હેન્ડલ્સ, ગટર, જામેલા પ્રાણીઓ અને અન્ય સ્થળોના નમૂના લીધા હતા.

પાછળથી SARS-CoV-2 માટે સકારાત્મક પરીક્ષણ કરાયેલ મોટાભાગના નમૂનાઓ બજારના દક્ષિણ-પશ્ચિમ ખૂણાના હતા. 2014 માં મારી સફર દરમિયાન મેં જે વન્યજીવન વેચાણ માટે જોયું તે દક્ષિણપશ્ચિમ ખૂણામાં હતું. આ વાયરસ માટે પ્રાણીઓમાંથી માણસોમાં પસાર થવાનો એક સરળ રસ્તો બનાવે છે.

કોરોના

SARS-CoV-2 વંશની શ્રેણી તરીકે વિકસ્યું છે, કેટલાકને આપણે ‘ચિંતાનાં પ્રકારો’ (જેને આપણે ડેલ્ટા, ઓમિક્રોન) આ પ્રકારના નામથી ઓળખીએ છીએ. SARS-CoV-2 પરિવારમાં પહેલું વિભાજન-“A” અને “B” વંશ વચ્ચે- મહામારી બહુ પહેલા થઈ હતી. બંને વંશોના કેન્દ્ર આ બજાર જ છે અને તે શોધી કાઢ્યું હતું. આગળનાં વિશ્લેષણથી જાણવા મળ્યું કે A અને B વંશ જાનવરોથી જ માણસોમાં આવે છે. તેનો સીધો મતલબ છે હુઆનન બજારમાં સંક્રમિત જાનવરોનો એક વર્ગ હતો, જે સીધીરીતે સંક્રમણને વધારી રહ્યો હતો.

સમયાંતરે SARS-CoV-2 જીનોમ સિક્વન્સમાં પરિવર્તનના ઈતિહાસનું પુનઃનિર્માણ કરવાથી જાણવા મળ્યું છે કે B વંશ પ્રથમ મનુષ્યો સુધી પહોંચ્યો હતો. ત્યારબાદ કદાચ થોડા અઠવાડિયા પછી A વંશ પણ મનુષ્યો સુધી પહોંચ્યો. અલબત્ત જે કમી છે તે એ છે કે આપણે હજી સુધી બરાબર જાણતા નથી કે SARS-CoV-2 મનુષ્યમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં કયા પ્રાણીઓ સામેલ હતા. તપાસ ટીમ દાખલ થાય તે પહેલાં હુઆનન માર્કેટમાંથી જીવંત વન્યજીવોને દૂર કરવામાં આવ્યું હતું, જેણે સાર્વજનિક સલામતિમાં વધારો કર્યો હતો પરંતુ વાયરસના મૂળ સુધી પહોંચવામાં અવરોધ ઊભો કર્યો હતો.

પ્રાણીઓમાંથી મનુષ્યમાં

લેબ લીક થિયરી એક દુર્ભાગ્યપૂર્ણ સંયોગ પર ટકેલી છે, SARS-CoV-2 એક એવા શહેરમાંથી ઉભરી આવ્યો છે, જ્યાં એક પ્રયોગશાળાથી ચામાચિડીયાથી જોડાયેલ કોરોના વાયરસ પર કામ કરવામાં આવતું હતું. તેમાંથી અમુક ચામાચિડીયામાં જોવા મળતો કોરોના વાયરસ SARS-CoV-2 સાથે નજીકથી સંબંધિત છે. પરંતુ એટલું નજીક નથી કે તે તેના પ્રત્યક્ષ પૂર્વજ બની શકે. અફસોસની વાત છે કે, વુહાન ઈન્સ્ટીટ્યૂટ ઑફ વાયરોલૉજી પરના ફોકસે આપણને એક મહત્વપૂર્ણ સંબંધથી વિચલિત કરી દીધું કે, આના પહેલા SARS-CoV-1 (જે 2002ના અંતમાં ઉભરાયો)ની જેમ, એક કોરોના વાયરસ પ્રકોપ અને જીવિત જાનવરોના એક બજારની વચ્ચે સીધો સંબંધ છે.

કોરોના

લેબોરેટરી લીક થિયરી એક પાયાવિહોણા આરોપ તરીકે ઉભી છે. જો લેબોરેટરી તપાસમાં લીકના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી, તો સામેલ વૈજ્ઞાનિકો પર સંબંધિત સામગ્રી છુપાવવાનો આરોપ મૂકવામાં આવશે. કોવિડની ઉત્પત્તિ અંગેની ચર્ચાએ એવા ઘા ખોલ્યા છે જે કદાચ ક્યારેય મટાડશે નહીં. આનાથી વિજ્ઞાનમાં અવિશ્વાસ પેદા થયો છે અને વિભાજનકારી રાજકીય અભિપ્રાયને વેગ મળ્યો છે. વ્યક્તિગત વૈજ્ઞાનિકોએ તેમની સરકારોના પાપ સહન કરવા પડે છે. સતત આક્ષેપો અને આંગળી ચીંધવાની રમતોએ વાયરલ મૂળને શોધી કાઢવાની શક્યતાઓને વધુ ઘટાડી દીધી છે.

વૈશ્વિક સહકાર એ રોગચાળાની અસરકારક નિવારણનો આધાર છે, પરંતુ આપણે સંબંધો બાંધવાને બદલે વિનાશના જોખમમાં છીએ. આપણે કદાચ 2019ની સરખામણીમાં રોગચાળા માટે ઓછા તૈયાર છીએ. રાજકીય અવરોધો અને લાળ ટપકાવતા માધ્યમો હોવા છતાં, SARS-CoV-2 માટે કુદરતી પ્રાણી ઉત્તપત્તિના પુરાવા છેલ્લા બે વર્ષમાં વધ્યા છે. તેને નકારવાથી આપણે બધાને જોખમમાં મૂકે છે.

દેશ દુનિયાના મહત્વપૂર્ણ સમાચારો, બિઝનેસ, ફાયનાન્સ, અજબગજબ, ઓટો અને ટેક્નોલોજી સહિતના સમાચાર વાંચો જીએસટીવીની વેબસાઈટ પર, સાથે જ ગુજરાત સમાચાર પર વાંચો રાજ્યના સૌથી વિશ્વસનીય સમાચાર.

READ ALSO

Related posts

પશ્ચિમ જગતે લુંટેલી સાંસ્કૃતિક સંપત્તિ વસૂલવા મજબૂત કાયદાઓ જરૂરી

Hemal Vegda

જે કોઈ લોકો કાયદામાં રહેશે,તે લોકો જ ફાયદામાં રહેશે, કેટલાક અસામાજીક તત્ત્વોએ શાંતિ ડહોળવા પ્રયાસ કર્યો

pratikshah

સાજિદ ખાનને ફરી #Metoo નડ્યું, બિગ બોસમાં એન્ટ્રીને લઈને વિવાદ

Hemal Vegda
GSTV